ලංකාවේ පවතින කම්කරු නීතිය සහ මානව හිමිකම් අනුව, කිසිම ආයතනයකට හෝ පුද්ගලයෙකුට ඔබව ඔබේ කැමැත්තෙන් තොරව බලෙන් රැකියාවක තබා ගත නොහැක. එය "බලහත්කාර ශ්රමය" (Forced Labour) ලෙස සැලකෙන අතර එය නීතියෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි.
මේ සම්බන්ධයෙන් ඔබ දැනගත යුතු වැදගත් කරුණු කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ:
1. ඉල්ලා අස්වීමේ අයිතිය
ඕනෑම සේවකයෙකුට තමන් කැමති අවස්ථාවක සේවයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට අයිතියක් ඇත. ඔබ අත්සන් කර ඇති සේවා ගිවිසුමේ (Appointment Letter) සඳහන් පූර්ව දැනුම්දීමේ කාලය (Notice Period) ලබා දී ඔබට රැකියාවෙන් ඉවත් විය හැකිය.
2. සේවා ගිවිසුම් (Contracts)
සමහර ආයතන වල නිශ්චිත කාලයකට සේවය කිරීමට ගිවිසුම් අත්සන් කර තිබිය හැක (උදා: වසර 2ක් සේවය කළ යුතු බවට වූ Bond එකක්). එවැනි අවස්ථාවක වුවද ඔබව බලෙන් රඳවා ගත නොහැකි අතර, සිදුවිය හැක්කේ ගිවිසුම කඩ කිරීම වෙනුවෙන් වන්දියක් ගෙවීමට සිදුවීම පමණි.
3. සහතික පත්ර රඳවා තබා ගැනීම
බොහෝ ආයතන සේවකයින්ව රඳවා ගැනීමට ඔවුන්ගේ මුල් සහතික පත්ර (අධ්යාපන හෝ වෘත්තීය) තබා ගනී. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නීති විරෝධී ක්රියාවකි. සේවා යෝජකයෙකුට ඔබගේ මුල් සහතික තබා ගැනීමට නීත්යානුකූල අයිතියක් නැත.
4. වැටුප් හෝ දීමනා නොගෙවා සිටීම
ඔබ ඉවත් වීමට උත්සාහ කරන විට වැටුප් රඳවා ගැනීම හෝ පඩි නොගෙවා සිටීම දඩුවම් ලැබිය හැකි වරදකි. ඔබ වැඩ කළ කාලයට අදාළ වැටුප් සහ හිමිකම් (EPF/ETF වැනි) ලබා දීමට ඔවුන් බැඳී සිටී.
ඔබට කළ හැකි දේ:
සේවා ගිවිසුම පරීක්ෂා කරන්න: එහි අස්වීම සම්බන්ධයෙන් සඳහන් කොන්දේසි කියවා බලන්න.
කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුවට දැනුම් දෙන්න: ඔබව බලහත්කාරයෙන් රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කරන්නේ නම් හෝ සහතික ලබා නොදෙන්නේ නම්, ළඟම ඇති කම්කරු කාර්යාලයට පැමිණිලි කරන්න.
ලිඛිතව දැනුම් දෙන්න: සැමවිටම ඔබ ඉවත් වන බව නිල වශයෙන් ලිපියක් (Resignation Letter) මගින් දැනුම් දී එහි පිටපතක් ළඟ තබා ගන්න.